Rocznik 2009, nr 3-4

Rocznik2009_34„O przemocy i wolności”

Umieszczenie obok siebie zjawisk wolności i przemocy nie powinno zaskakiwać. Związek, jakie je łączy, jest silny, głęboki i oczywisty – choć jest to związek dwu przeciwieństw, oparty na negacji. Zakładamy bowiem, że każdy akt przemocy w pierwszej kolejności niszczy wolność, potem zaś pozbawia człowieka godności, upokarza, zagraża życiu. Filozoficzna refleksja na temat wolności wypełnia biblioteki, tak jest rozległa. Trzeba powściągnąć tęsknotę za kompletnością opisu i poskromić ambicję uporządkowania istniejących ustaleń na temat wolności. Nie inaczej jest w przypadku „Rocznika”. (…) Podobnie, choć nieco inaczej, rzecz się ma w przypadku przemocy. Podobnie, ponieważ i w tym wypadku trudno wskazać sferę społecznej aktywności człowieka wolną od pokus i przejawów przemocy, (…) w przeciwieństwie do wolności ma charakter ambiwalentny, nie zawsze należy traktować przemoc jako siłę wyłącznie destrukcyjną. Wtedy, gdy wiąże się z przekroczeniem istniejących barier i ograniczeń, kiedy zachęca do porzucenia utartych kolein myślenia, kiedy zgodnie z etymologią pozwala ustanowić potęgę, przemoc należy oceniać jako niezbędny czynnik twórczy. (Od Redakcji)

Spis treści

Od Redakcji

O  przemocy

Juliusz Grzybowski, O przemocy, a właściwie o tym, czy przemoc należy ganić
Marek Lewicki, Uczenie się – przymus czy przywilej?
Kornelia Ćwiklak, Autorytet wspólnoty – forma przemocy symbolicznej.Na przykładzie literatury Trzeciej Rzeszy
Jan Galant, Przemoc i obcość, czyli Pierwszy krok w chmurach Marka Hłaski
Justyna Sprutta, Walki, tortury, kary… czyli przemoc w ikonie
Marek Gołdyn, Działalność profilaktyczna ostrowskiej filii Katolickiego Towarzystwa Ochrony Kobiet w Poznaniu
Gabriela Sznajder, Terroryzm i fundamentalizm islamski. Piętno współczesnego świata?

O  wolności

Józef Pietrzak, Odbudowa samorządu i jego upadek, w latach 1945-1950, na przykładzie Ostrowa Wielkopolskiego. Studium przemocy wobec społeczeństwa obywatelskiego
Karol Marszał, Polityczne znaczenie instytucji referendum
Justyna Sprutta, Przedstawienia cudownych uwolnień w malarstwie ikonowym

Tematy różne

Krzysztof Morta, O rekonstrukcji trzech żydowskich inskrypcji nagrobnych
Adam Szyszka, Techniki mikroskopii bliskich oddziaływań wykorzystywane w charakteryzacji przyrządów i struktur półprzewodnikowych
Lech Wawrzyniak, Krzysztof Litwin – wspomnienie